Patent Sternik Motorowodny a Morski Sterniki Motorowodny.
Obszar uprawnień i zasięg pływania
Sternik motorowodny posiada uprawnienia do prowadzenia jednostek motorowych o długości kadłuba do 12 metrów wyłącznie po wodach śródlądowych, czyli rzekach, jeziorach, kanałach i zbiornikach wodnych znajdujących się w granicach Polski. Jego kompetencje obejmują również wody morskie, ale jedynie w ograniczonym zakresie - do 2 mil morskich od brzegu w porze dziennej, przy dobrej widoczności i przy sile wiatru nieprzekraczającej 4 stopni w skali Beauforta.
Morski sternik motorowodny ma znacznie szersze uprawnienia, które pozwalają na prowadzenie jachtów motorowych o długości do 18 metrów nie tylko po wodach śródlądowych, ale przede wszystkim po wodach morskich bez ograniczeń terytorialnych. Może pływać zarówno w dzień, jak i w nocy, przy rożnych warunkach pogodowych, po wszystkich akwenach morskich, włączając w to pełne morze, rejsy międzynarodowe czy przeprawy miedzy portami rożnych krajów.
Zakres wiedzy i wymagania egzaminacyjne
Program szkolenia na sternika motorowodnego koncentruje się głownię na przepisach żeglugi śródlądowej, podstawowej budowie jednostek pływających, zasadach bezpieczeństwa na wodach zamkniętych oraz lokalnej nawigacji rzecznej i jeziornej. Egzamin obejmuje znajomość znaków żeglugowych śródlądowych, podstaw meteorologii oraz ratownictwa wodnego w warunkach śródlądowych.
Morski sternik motorowodny musi opanować znacznie bardziej rozbudowana wiedze obejmującą nawigacje morska z użyciem map morskich, locje (czyli szczegółowa znajomość akwenów morskich, portów, przejść i niebezpieczeństw), międzynarodowe przepisy zapobiegania zderzeniom na morzu (MPDM/COLREG), morska meteorologie wraz z interpretacja prognoz i map synoptycznych, obsługę morskich urządzeń nawigacyjnych i radiowych, procedury alarmowe i ratunkowe na morzu oraz podstawy prawa morskiego. Dodatkowo musi znać systemy oznakowania morskiego IALA, zasady prowadzenia dziennika jachtowego oraz procedury odpraw granicznych i celnych w portach międzynarodowych.
Praktyczne zastosowanie i możliwości
Posiadacz patentu sternika motorowodnego może swobodnie pływać po Mazurach, Zalewie Wiślanym, Wiśle, Odrze czy innych polskich akwenach śródlądowych, a także korzystać z jednostek w strefie przybrzeżnej Bałtyku podczas wakacyjnych wypadów, jednak tylko w bezpośredniej bliskości brzegu. To uprawnienie jest idealne dla osób planujących rekreacyjne pływanie po jeziorach i rzekach, wypożyczanie hausbootów czy lokalna turystykę wodna.
Morski sternik motorowodny może natomiast planować i realizować dalekie rejsy morskie, czarterować jachty w dowolnym miejscu na świecie (np. w Chorwacji, Grecji, na Karaibach), przepływać miedzy krajami droga morska, uczestniczyć w morskich rejsach nocnych oraz prowadzić jednostki w trudniejszych warunkach pogodowych. Ten patent otwiera możliwości eksploracji całego świata od strony morza i jest niezbędny dla osób planujących poważna żeglugę morska czy zawodowe prowadzenie jednostek turystycznych na wodach morskich.
Sternik motorowodny vs. Morski sternik motorowodny - kluczowe różnice.
Sternik motorowodny (patent podstawowy)
Patent sternika motorowodnego uprawnia do prowadzenia łodzi motorowych po wodach śródlądowych oraz łodzi motorowych o długości kadłuba do 12 m po wodach morskich w strefie do 2 mil morskich od brzegu, wyłącznie w porze dziennej. Jest to najniższy stopień w hierarchii patentów motorowodnych w Polsce, idealny dla osób planujących rekreacyjne pływanie po jeziorach, rzekach i kanałach, a także krótkie wyprawy przybrzeżne w bezpiecznych warunkach dziennych. Aby uzyskać ten patent, nie ma wymogu posiadania stażu na morzu - wystarczy zdać egzamin teoretyczny i praktyczny.
Motorowodny sternik morski (patent wyższego stopnia)
Patent motorowodnego sternika morskiego jest dokumentem uprawniającym do prowadzenia dowolnych jednostek motorowych po śródlądziu oraz jachtów motorowych o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich. Jest to drugi z trzech poziomów uprawnień obowiązujących w Polsce (najniższy stopień to sternik motorowodny, zaś najwyższy - kapitan motorowodny).
Aby zdobyć uprawnienia motorowodnego sternika morskiego, należy posiadać odpowiednie doświadczenie na morzu: są to minimum dwa rejsy o łącznym czasie żeglugi nie krótszym niż 200 godzin oraz zdać egzamin.
Podsumowanie najważniejszych różnic:
| Aspekt | Sternik motorowodny | Morski sternik motorowodny |
|---|---|---|
| Wody śródlądowe | Bez ograniczeń | Bez ograniczeń |
| Wody morskie | Do 12 m, max 2 Mm od brzegu, tylko w dzień | Do 18 m, bez ograniczeń strefy |
| Wymagany staż morski | Brak | Min. 200 godzin (2 rejsy) |
| Pora pływania na morzu | Bez ograniczeń | Bez ograniczeń |
W przypadku uprawnień motorowodnych nie ma wymogu posiadania niższego patentu przed przystąpieniem do wyższego - można więc od razu uzyskać patent motorowodnego sternika morskiego, jednak w takim przypadku zdaje się egzamin w wersji rozszerzonej o wiedze konieczna do uzyskania niższego stopnia.
W obu przypadkach patent pozwala na prowadzenie jachtu o dowolnej mocy silnika. Ponadto, jeśli posiadacz patentu na motorowodnego sternika morskiego posiada również przynajmniej patent żeglarza jachtowego, nabywa automatycznie uprawnienia jachtowego sternika morskiego.